Với các trường hợp này chúng ta cần làm gì để giúp trẻ?
vì sao trẻ lo âu, găng tay khi phải đi học?
Như chúng ta đã biết, trẻ con có rất nhiều lo âu và xuất hiện ở từng độ tuổi. Ngay từ bé, trẻ thường bám theo kêu khóc khi mẹ rời nhà đi chợ hay đi làm. lo lắng thường gặp ở trẻ nít 1 - 3 tuổi, tỷ lệ ngang nhau ở hai giới. Có thể phát khởi ở tuổi trước khi đi học, nhưng nhiều trường hợp bắt đầu ở 10 - 12 tuổi; thể nặng điển hình là không chịu đi học.
Có nhiều nguyên do dẫn đến hiện tượng trên:
Các yếu tố tâm lý xã hội: Trẻ nhỏ chưa trưởng thành và còn lệ thuộc vào mẹ; có nhiều lo sợ xảy ra trong tuổi phát triển như sợ mất mẹ, sợ mất tình của mẹ,... đặc biệt là sợ phải chia ly với mẹ (sợ mất mẹ). con trẻ chỉ cảm thấy an toàn khi có mặt cha mẹ mình.
Các nguyên tố tính cách: Việc trẻ nít không muốn đi học, sợ đi học có thể là do trẻ nhận thức kém không theo kịp các bạn; trẻ khó thích ứng với môi trường mới do có điều kiện ăn ở, chăm sóc dị biệt so với môi trường cũ... Một số trẻ thường chu đáo kĩ càng, muốn làm vui lòng, có thiên hướng tuân. Gia đình có khuynh hướng gắn bó chăm chút nhau, trẻ thơ được chiều chuộng, ba má quá quan hoài.
Việc đổi thay môi trường sống, chuyển trường, chuyển lớp, chuyển chỗ ở đều là các cảnh huống gây stress với những trẻ này.
Nhân tố di truyền: Các nghiên cứu gia đình cho thấy con nít bị lo âu thường là con của người bị rối loạn lo âu chia ly thời trẻ.
nguyên tố học tập: trẻ con thường tập nhiễm tính cách của bố mẹ. cha mẹ bị lo lắng ám ảnh sợ, con cái sẽ thích nghi với các tình cảnh mới với tính cách ám ảnh sợ, đặc biệt là với môi dài đường.
nguyên tố từ môi trường: Các yếu tố bất lợi từ môi trường như điều kiện sinh hoạt và học tập nghèo nàn, trình độ nghiệp vụ sự phạm yếu kém, thỉnh thoảng trẻ bị bạn ăn hiếp hay bị cô giáo mắng, đánh, tạo áp lực...
bác mẹ, giáo viên nên gần gụi, cổ vũ trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo âu khi đi học. (ảnh minh họa)
biểu đạt và giải pháp
Một số trẻ stress lo lắng khi thay đổi môi trường kèm theo các triệu chứng bệnh về thực thể như buồn nôn, đau dạ dày, đau chỗ này đau chỗ khác, đau đầu, đau bụng, choáng váng, chóng mặt, các triệu chứng này giống như cảm cúm. Ở trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên, có thể thấy các triệu chứng điển hình về tim mạch và hô hấp, đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, choáng váng, nghẹt thở. Một số trẻ còn kèm theo các biểu lộ của rối loạn giấc ngủ như đòi mẹ hay người có quan hệ gắn bó nằm bên cạnh cho đến khi trẻ ngủ, sợ bóng tối, khó ngủ, ác mộng…
Với những trường hợp này, trước nhất, chúng ta cần tĩnh tâm tìm hiểu duyên do khiến con lo âu, sợ đến trường. Khi tìm được duyên do xác thực chúng ta mới có thể tìm được cách khắc phục hiệp.
ba má nên gần gụi, lắng tai và theo dõi những tâm tình và biểu lộ của con cái. Tuyệt đối không tạo áp lực cho trẻ, song song có thể góp ý để nghiêm đường biết tình trạng của con, từ đó ráng cổ vũ con nhiều hơn, giúp con dần làm quen với môi trường mới. Chúng ta cũng có thể nhờ nghiêm phụ tạo điều kiện để con ngồi gần, chơi cùng các bạn có tính cách vui vẻ, hòa đồng trong lớp để trẻ nhanh chóng tìm được niềm vui kết thân khi đến trường.
Ngoài ra, cha mẹ không nên bộc lộ thái độ quá sốt sắng hay bị chi phối khi trẻ kêu mệt, đau đầu, đau bụng, buồn nôn hoặc có các triệu chứng này. Vì khi đó, trẻ có thể càng cố tình tỏ ra trầm trọng hơn và viện vào cớ đó để nghỉ học, hay không làm những việc chúng không thích. bác mẹ cũng cần xác định rằng, những khó khăn này của trẻ chẳng thể chấm dứt ngay nên cần kiên trì để viện trợ con khắc phục.
Điều thiết thực nhất là bố mẹ nên chuẩn bị cho trẻ làm quen với môi trường mới ngay từ khi trẻ còn học ở bậc học dưới hay ở nhà bằng cách rèn cho con biết tuân một số lề luật như ngồi yên, giữ im lặng trong khoảng thời kì nhất quyết, giúp con làm quen dần với các kiến thức mới... Khi dạy con, Bố mẹ cần chọn lọc theo ý thích của con và không nên theo kiểu bắt ép nhồi nhét. Hoạt động học tập nên xen kẽ với hoạt động chơi như vẽ, tô màu, xếp hình... Bố mẹ có thể dạy trẻ thông qua các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày như để trẻ đếm, lấy bát, đũa mỗi bữa cơm, đếm bậc cầu thang, lấy lệ trừ số táo, số kẹo đã ăn...
Tuy nhiên, khi chúng ta đã tìm hiểu kĩ càng các nguyên nhân và đã kiên trì thực hành các cách khắc phục mà trẻ vẫn có trình bày lo lắng, sợ hãi tăng lên hoặc mỏi mệt, sút cân thì việc cần làm là đưa trẻ đến các chuyên gia sức khỏe thần kinh và tâm lý để nhận sự đánh giá tham mưu và trợ giúp kịp thời.
ThS Tâm lý Nguyễn Như Phương
